هر ساله تغییرات زیادی در ترندهای مختلف از جمله مد، دکوراسیون و سبک زندگی رخ میدهد. اما در سال ۲۰۲۰، صنعت چای نیز دستخوش تحولاتی شد که یکی از مهمترین آنها تأثیر همهگیری ویروس کرونا بر بازار چین بود.
تأثیر ویروس کرونا بر چای چینی هرچند ویروس کرونا مستقیماً بر گیاه چای تأثیری ندارد، اما نیروی کار و زنجیره تأمین این صنعت را تحت تأثیر قرار داد. این ویروس نهتنها میتوانست موجب بیماری کارکنان این حوزه و اختلال در روند تولید شود، بلکه بهدلیل اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از شیوع، بسیاری از مناطق قرنطینه و حتی برخی بنادر تعطیل شدند. خوشبختانه تا تاریخ ۱۰ فوریه ۲۰۲۰، مشکل جدی در عرضه به وجود نیامد؛ زیرا بسیاری از کارخانههای صادرکننده، مقدار قابلتوجهی چای در انبارهای خود در ایالات متحده ذخیره کرده بودند و در نتیجه نیازی به استفاده از انبارهای چین نداشتند. با این حال، چای چینی نیز مانند سایر محصولات ساخت چین، حداقل برای مدتی کوتاه با کاهش وجهه و تقاضا در بازارهای جهانی مواجه شد. در آن مقطع، تنها میشد منتظر ماند و روند تحولات را مشاهده کرد.
افزایش مصرف دمنوشها و چایهای ادویهای و میوهای در سالهای اخیر، مصرف دمنوشها و چایهای ادویهای و میوهای رشد چشمگیری داشته است. بر اساس آمارها، میانگین سن مصرفکنندگان چای بهتدریج افزایش یافته و همزمان، مصرف چای سنتی روندی نزولی را تجربه میکند. دادههای بازار چای انگلستان نشان میدهد که در طی یک دهه گذشته، مصرف قهوه و دمنوشها ۹ درصد رشد داشته است. بسیاری از تولیدکنندگان معتبر مانند توئینینگ پیش از آنکه کاهش مصرف چای به بحرانی جدی تبدیل شود، به سمت تولید چایهای میوهای روی آوردند. این محصولات عمدتاً برای تهیه چای سرد یا خلق طعمهای جدید به کار میروند. این روند باعث شده است ذائقه مصرفکنندگان به سمت طعمهای باکیفیتتر و متنوعتر سوق پیدا کند.
تقاضای فزاینده برای چایهای مؤثر بر سلامتی در سال ۲۰۲۰، تمایل به نوشیدن چایهای مفید برای سلامتی افزایش چشمگیری یافت. در سالهای اخیر، بسیاری از مردم برای درمان مشکلاتی مانند استرس، اضطراب، افسردگی، چاقی، دیابت و فشارخون به سوی طب سنتی چین و آیورودای هندی گرایش پیدا کردهاند. در نتیجه، مصرف چایهای توصیهشده در این دو مکتب پزشکی سنتی رشد قابلتوجهی داشته است. علاوه بر استفاده از چایهای شناختهشدهای همچون نعناع فلفلی، زردچوبه، بابونه و چای ترش در درمان بیخوابی و اضطراب، در حال حاضر مصرف چای ریحان مقدس ، چای آشواگاندا و رودیولا روزئا نیز بسیار رواج یافته است. در گذشته تنها تعداد محدودی از تولیدکنندگان کوچک به تولید این نوع چایها میپرداختند، اما در سالهای اخیر بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ نیز وارد این عرصه شدهاند. شرکت توئینینگدر این سالها چایهای ترکیبی با استفاده از چای سبز، میوهها و گیاهان تولید کرده و آنها را با ویتامینها و مواد معدنی متعدد غنیسازی نموده است. این محصولات با نام SuperBlend در بازار عرضه میشوند. شرکت تِتلی نیز چایهای ترکیبی خود را با نام Super Tea برای ارتقای سلامت مصرفکنندگان به بازار ارائه داده است.
افزایش مصرف چای CBD (کانابیدیول) چای CBD از ترکیب برگهای چای و روغن کانابیدیول (روغن شاهدانه) تهیه میشود. برخلاف ماریجوانا، مصرف این چای در صورت عدم تجاوز میزان ترکیبات مخدر آن از حد استاندارد، در برخی کشورها مجاز است. مصرف این نوع چای در بسیاری از ایالتهای آمریکا و همچنین در کشور انگلستان ممنوع است و فروش آن در برخی مناطق تنها با نسخه و مجوز پزشک به بیماران خاص مجاز خواهد بود. هرچند امروزه مصرف ماریجوانا در برخی کشورها قانونی شده است، اما مصرف CBD صرفاً تحت نظارت پزشک انجام میپذیرد. کاربردهای درمانی در کشورهایی که مصرف آن مجاز است، از چای CBD برای درمان بیماریهایی مانند بیخوابی، آکنه، اضطراب و بسیاری از اختلالات دیگر استفاده میشود. متأسفانه با وجود فقدان پشتوانههای علمی کامل و مستحکم، مصرف این نوع چای به یک ترند جدید تبدیل شده و بسیاری از افراد تمایل به استفاده از آن پیدا کردهاند. پیشبینی میشد که این تمایل در سال ۲۰۲۰ افزایش بیشتری یابد. تغییر رویکرد در بستهبندی چای؛ حذف پلاستیک در بسیاری از بستهبندیهای سنتی چای از پلاستیک استفاده میشود، اما در حال حاضر تولیدکنندگان متعددی به سمت استفاده از مواد بدون پلاستیک روی آوردهاند. علاوه بر این، فروش چای به صورت فله (باز) نیز رواج چشمگیری یافته است. این روزها کارخانههای زیادی برای ارائه بستهبندیهای عاری از پلاستیک در حال رقابت هستند و حتی تلاش میکنند برای بستهبندی برگهای باز چای نیز از مواد بدون پلاستیک استفاده کنند. پیشبینی میشد این روند دوستدار محیط زیست در سال ۲۰۲۰ شتاب بیشتری بگیرد.
افزایش تعرفههای واردات، تغییرات اقلیمی و تأثیرات سیاسی بر صنعت چای به دلیل تنشهای تجاری بین چین و آمریکا، تعرفههای سنگینی بر واردات چای اعمال شده است. هرچند هنوز به طور قطع مشخص نیست که این افزایش تعرفهها تا چه حد میتواند بر مصرف چای تأثیر بگذارد، اما این موضوع در کنار تغییرات اقلیمی، بسیاری از کشورها را به فکر کاشت چای در داخل مرزهای خود انداخته است. در بازار انگلستان، چایهای کشتشده در داخل این کشور نیز یافت میشود و میزان تولید آنها رو به افزایش است. شاید روزی کاشت این گیاه در حیاط خانهها نیز رواج پیدا کند. در ایالات متحده، تعرفه واردات چای چینی ۱۵ درصد تعیین شده است، در حالی که این رقم پیشتر حدود ۷.۵ درصد بود. تغییرات آب و هوایی در سال ۲۰۱۹ مشکلات زیادی را برای چایکاران و مزرعهداران ایجاد کرد. در حال حاضر راهکارهایی برای مقابله با این مشکلات در نظر گرفته شده است که در سال ۲۰۲۰ به کار گرفته شدند. سال ۲۰۱۹ سال بسیار سختی برای تولید چای پوئائر (Pu-erh) در استان یوننن چین بود.
خواص چای پوار
کلام آخر جهان امروز با تغییرات گستردهای در حوزههای سیاسی، اقلیمی و سلامت مواجه است. این تغییرات بیتردید بر صنعت چای و انتخابهای ما به عنوان مصرفکننده تأثیر میگذارد. از ترندهای نوظهور مانند چایهای میوهای و دمنوشهای سلامتمحور گرفته تا تغییر در الگوهای بستهبندی و تجارت جهانی، همگی نشاندهنده تحولی عمیق در این صنعت هستند. آنچه روشن است، این است که چای، این نوشیدنی کهن، همچنان خود را با نیازها و ذائقههای دوران مدرن تطبیق میدهد.