تحمل گرمای تابستان، به ویژه در مناطقی که رطوبت بالایی دارند، یکی از چالش برانگیزترین تجربه های فصل گرم سال است. در چنین شرایطی، بسیاری از روشهای معمول خنک سازی کارایی خود را از دست میدهند: ضدِتعریقها اثربخشی چندانی ندارند، فرمان خودرو چنان داغ میشود که دست را میسوزاند و حتی سیستم های سرمایشی نیز پاسخگوی نیاز نیستند.
در چنین روزهایی این پرسش مطرح میشود که چگونه میتوانیم بدن خود را خنک نگه داریم؟ آیا خوردن یک بستنی خنک یا یک لیوان نوشیدنی سرد، راهگشا خواهد بود؟ نکته جالب توجه این است که در کشورهای متعددی همچون انگلستان، که تابستانهای آن با گرمای مرطوب همراه است، مردم به جای نوشیدنیهای سرد به مصرف نوشیدنیهای داغ روی می آورند. اما این رویکرد تا چه اندازه از نظر علمی قابل توجیه است؟ اثر نوشیدنی گرم بر تنظیم دمای بدن آیا واقعاً نوشیدن یک نوشیدنی داغ در هوای گرم میتواند به خنک شدن بدن کمک کند؟ یافته های برخی پژوهشها پاسخ مثبتی به این پرسش میدهند. بر اساس این تحقیقات، مصرف نوشیدنی گرم سبب افزایش دمای درونی بدن میشود؛ اما همین امر، واکنش تعریق را فعال میکند. تعریق، گرمای اضافی بدن را از طریق تبخیر عرق از سطح پوست بیرون میبرد و از این طریق به کاهش دمای بدن کمک میکند. در واقع، افزایش تعریق ناشی از نوشیدنی گرم میتواند باعث دفع مؤثرتر گرمای بدن شود. البته باید توجه داشت که تعریق زیاد، به ویژه در محیطهای سرپوشیده مانند ادارات، ممکن است چندان خوشایند نباشد. با این حال نباید از نقش حیاتی تعریق در تنظیم دمای بدن غافل شد. نکته حائز اهمیت دیگر این است که همین سازوکار حیاتی، در صورت فقدان رعایت بهداشت و نظافت فردی، میتواند به مسئلهای مشکل ساز و ناخوشایند تبدیل شود.
آب رسانی به بدن با نوشیدنیهای گرم کدام نوشیدنی گرم بیشترین آب رسانی را دارد؟ آگاهی از میزان آب رسانی انواع نوشیدنی ها از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا احساس تشنگی، به ویژه در محیط کار، میتواند تجربهای بسیار آزاردهنده و طاقت فرسا باشد. این موضوع زمانی پررنگتر میشود که به یاد بیاوریم در روزهای گرم، پیش از آنکه به خانه یا محل کار برسیم، در طول مسیر عرق زیادی از بدن دفع میشود. اگر در چنین شرایطی به میزان کافی مایعات مصرف نکنیم، با مجموعهای از عوارض جانبی مواجه خواهیم شد. کم آبی بدن پیامدهای جدی متعددی به همراه دارد که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: افزایش آسیب پذیری در برابر عفونتها: افرادی که بدنشان دچار کم آبی میشود، به شدت در معرض ابتلا به عفونتها قرار میگیرند. بروز علائم ناشی از اختلال در عملکرد بدن: سرگیجه، عدم تمرکز و خستگی مفرط از جمله نشانه های رایج کم آبی هستند. کاهش حجم خون: کم آبی منجر به کاهش تدریجی حجم خون میشود. افت فشار خون و اختلال در اکسیژن رسانی: افت حجم خون، فشار خون را بهطور آرام پائین می آورد و در نتیجه اکسیژن به درستی به مغز و سایر اندامها نمیرسد.
بهترین مایعات برای آب رسانی به بدن برخلاف تصور رایج، نوشیدنی های گرم و کافئین دار نیز میتوانند در تأمین آب مورد نیاز بدن نقش مؤثری ایفا کنند. در میان این گزینهها، قهوه از جایگاه ویژهای برخوردار است؛ مصرف یک فنجان قهوه مرغوب در محیط کار نهتنها میتواند گزینهای مناسب باشد، بلکه تا حد زیادی به آبرسانی بدن کمک میکند. البته باید به این نکته توجه داشت که قهوه به دلیل خاصیت ادرارآوری خود، ممکن است به مقدار اندکی به دفع آب از بدن منجر شود. شاید به همین دلیل است که بسیاری از انگلیسی ها نوشیدن یک فنجان چای را به قهوه ترجیح میدهند. از سوی دیگر، چای در هر شکل و حالتی — چه سرد چه گرم، چه به صورت دمنوش چه چای سبز و چه چای سیاه — در فصل گرما میتواند بهخوبی آب بدن را تأمین کند. این ویژگی چای را به گزینهای ایدهآل برای مصرف در روزهای گرم تبدیل میکند. بنابراین، هر دو نوشیدنی چای و قهوه را میتوان به عنوان گزینه هایی مناسب برای آب رسانی به بدن در نظر گرفت. افزون بر این، وجود آنتی اکسیدانهای فراوان در این دو نوشیدنی، مزایای دیگری نیز برای سلامت بدن به همراه دارد که ارزش این انتخاب را دوچندان میکند.
آیا آب رسانی به بدن در فصل سرما نیز اهمیت دارد؟ اهمیت حفظ آب بدن به هیچ فصل خاصی محدود نمیشود؛ این موضوع در تمام طول سال از ضرورت یکسانی برخوردار است. شاید تصور شود که در روزهای سرد، بدن به آب کمتری نیاز دارد، اما واقعیت چیز دیگری است. برای مثال، در روزهای سرد زمستانی، هوا معمولاً خشکتر است و همین خشکی هوا میتواند احساس تشنگی را در بدن ایجاد کند. به همین دلیل، تأمین آب مورد نیاز بدن در این فصل نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و نباید از آن غافل شد. در این میان، نوشیدنی های گرم مانند چای و قهوه، به ویژه در محیط کار، میتوانند گزینهای مناسب برای تأمین آب بدن در روزهای سرد به شمار آیند؛ چرا که هم آب لازم را به بدن میرسانند و هم در فصل سرما گرمای مطلوبی را ایجاد میکنند.