چای و قهوه داغ : خطر ابتلا به سرطان

مطالعات اپیدمیولوژیک، از جمله تحقیقی منتشر شده در «Annals of Internal Medicine»، ارتباطی بالقوه بین مصرف نوشیدنی‌های داغ (مانند چای و قهوه) و افزایش خطر ابتلا به سرطان مری را نشان داده‌اند. یک تحقیق گسترده اخیر با شرکت حدود ۴۵۰ هزار نفر، حاکی از آن است که مصرف نوشیدنی‌های داغ ممکن است نسبت به مصرف الکل و دخانیات، عامل خطرزای قوی‌تری برای ابتلا به این نوع سرطان باشد.
نتایج نشان داد که نوشیدن مکرر نوشیدنی‌های داغ، خطر ابتلا به سرطان مری را تا پنج برابر افزایش می‌دهد.
این خطر در افراد سیگاری و مصرف‌کنندگان الکل که نوشیدنی‌های داغ نیز مصرف می‌کنند، دو برابر بیشتر مشاهده شده است. این یافته بیانگر اثر هم‌افزایی بین این عوامل خطر است.
محققان معتقدند که دمای بالای نوشیدنی‌ها می‌تواند به لایه‌های مخاطی مری آسیب رسانده و با ایجاد التهاب مزمن، فرد را مستعد ابتلا به ضایعات پیش‌سرطانی و نهایتاً سرطان کند.
دکتر «جون لو» (Jun Lv) از موسسه ملی بنیاد طبیعی چین (National Natural Science Foundation of China)، بر اهمیت اجتناب از مصرف نوشیدنی‌های داغ، به‌ویژه برای افراد در معرض خطر (سیگاری‌ها و مصرف‌کنندگان الکل)، جهت پیشگیری از سرطان مری تاکید کرده است. در این تحقیقات، معمولاً از شرکت‌کنندگان در مورد دمای ترجیحی نوشیدنی‌های خود (گرم، داغ یا بسیار داغ) سوال می‌شود تا ارتباط بین دما و خطر بیماری به دقت بررسی گردد.

به‌طور میانگین، هر سال حدود ۹۰۰۰ نفر در کشورهای غربی بر اثر سرطان مری جان خود را از دست می‌دهند. این بیماری متأسفانه یکی از مخرب‌ترین انواع سرطان به شمار می‌رود. در سه دهه گذشته، شیوع آن در کشورهای غربی افزایش قابل توجهی داشته است، هرچند هنوز علت قطعی این روند به‌طور کامل مشخص نشده است.
یکی از دلایل احتمالی، تشخیص دیرهنگام بیماری است؛ زیرا بسیاری از بیماران زمانی متوجه وجود تومور می‌شوند که بیماری در مراحل پیشرفته قرار گرفته و به سایر بخش‌ها نیز گسترش یافته است.
در سال ۲۰۱۶ نیز مطالعه‌ای مشابه توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) انجام شد که هدف آن بررسی اثرات زیان‌بار نوشیدنی‌های داغ بر بدن و معرفی آن‌ها به‌عنوان یکی از عوامل احتمالی خطر سرطان مری بود.
بنابراین، بهتر است به‌جای نوشیدن قهوه داغ، از قهوه گرم استفاده کنید تا خطر آسیب به مری کاهش یابد.

تاریخچه قهوه و انواع آن

تأثیر نگهداری قهوه در فلاسک بر طعم و کیفیت آن
حفظ کیفیت و طعم مطلوب مواد غذایی پس از آماده‌سازی، یکی از دغدغه‌های همیشگی انسان بوده است. این موضوع به‌ویژه در مورد نوشیدنی‌هایی مانند قهوه که عطر و طعم آن‌ها بخش مهمی از تجربه مصرف را تشکیل می‌دهد، اهمیت دوچندان دارد. نگهداری قهوه در فلاسک، روشی رایج برای حفظ دمای آن است، اما پرسش اساسی این است که آیا این روش بر طعم و کیفیت قهوه تأثیر منفی می‌گذارد؟
همان‌طور که در مورد حبوبات پخته شده مشاهده می‌شود، مواد غذایی پس از پخت، در معرض فعل و انفعالات شیمیایی قرار می‌گیرند. اکسیژن موجود در هوا، به‌ویژه در دماهای بالاتر، روند فساد میکروبی و اکسیداسیون را تسریع می‌کند. این فرآیندها می‌توانند منجر به تغییر طعم، بو و بافت مواد غذایی شوند.
قهوه نیز از این قاعده مستثنی نیست. نگهداری طولانی‌مدت قهوه داغ در فلاسک، به‌خصوص اگر فلاسک به‌طور کامل پر نشده باشد (و فضای کافی برای اکسیژن وجود داشته باشد)، می‌تواند فرآیندهای زیر را تسریع کند:
ترکیبات فرّار و مسئول عطر قهوه، در معرض اکسیژن و گرما، سریع‌تر تجزیه شده و از بین می‌روند. این امر منجر به کاهش شدت عطر و طعم قهوه می‌شود.
حرارت مداوم می‌تواند باعث تغییر در ساختار برخی ترکیبات قهوه و ایجاد طعم‌های تلخ‌تر یا نامطبوع شود.
اگرچه دمای بالای اولیه قهوه ممکن است تا حدی رشد میکروب‌ها را مهار کند، اما در صورت عدم رعایت بهداشت کامل یا نگهداری طولانی‌مدت، محیط گرم و مرطوب فلاسک می‌تواند بستری برای رشد برخی میکروارگانیسم‌ها فراهم آورد.
در حالی که فلاسک می‌تواند دمای قهوه را برای مدتی حفظ کند، نگهداری طولانی‌مدت قهوه در فلاسک، به‌ویژه بیش از ۱ تا ۲ ساعت، توصیه نمی‌شود. این کار می‌تواند منجر به افت محسوس کیفیت، تغییر طعم و از دست رفتن عطر دلپذیر قهوه شود. برای حفظ بهترین طعم و کیفیت، بهتر است قهوه به‌صورت تازه دم و بلافاصله پس از آماده‌سازی مصرف شود.

آیا قهوه نیز فاسد می شود؟

پس از فرآیند رست (برشته‌کاری) و آسیاب شدن، دانه‌های قهوه به‌تدریج شروع به تغییر می‌کنند. این تغییرات شامل کاهش تدریجی عطر و طعم مطلوب قهوه است. برای دستیابی به یک فنجان قهوه باکیفیت، استفاده از دانه‌های مرغوب و تازه رست‌شده امری ضروری است.
نکته جالبی که اغلب تجربه می‌شود، این است که قهوه سردشده گاهی اوقات طعم و شیرینی بیشتری نسبت به قهوه داغ دارد. این پدیده را می‌توان در تجربه نوشیدن قهوه در کافی‌شاپ‌ها مشاهده کرد؛ حتی پس از مدتی و سرد شدن، قهوه همچنان دلپذیر باقی می‌ماند.
با این حال، ریختن قهوه داغ در فلاسک یا ترموس، این تجربه مثبت را به همراه ندارد. دلیل این امر، تسریع فرآیند اکسیداسیون در محیط بسته و گرم فلاسک است. هرچه قهوه برای مدت طولانی‌تری در دمای بالا و در معرض هوا (حتی مقدار کم آن در فلاسک) باقی بماند، ترکیبات معطر و طعم‌دهنده آن سریع‌تر تجزیه شده و طعم نامطلوبی ایجاد می‌شود. به همین دلیل است که گفته می‌شود فلاسک یا ترموس “قبرستان قهوه” است، زیرا شرایط نامناسب نگهداری، طعم قهوه را به‌سرعت از بین می‌برد.
اگر قهوه حتی مرغوب باشد و در فلاسک نگهداری شود، کیفیت آن به‌شدت کاهش یافته و ممکن است غیرقابل نوشیدن شود. بنابراین، نوشیدن قهوه سرد (که در دمای اتاق قرار گرفته) به مراتب برتر از مصرف قهوه‌ای است که مدت طولانی در فلاسک مانده و طعم آن تحت تأثیر گرما و اکسیداسیون تغییر کرده است.