امروزه مردم از چای ونوشیدنی های دگر که حاوی کافئین هستند استفاده می کنند تا یکم سختی های زندگی را پشت سر بگذارند.
اگر به دنبال یک شوک انرژی سریع هستید، قهوه گزینه مناسبتری است. اما اگر انرژی پایدار و متعادل با عوارض جانبی کمتر میخواهید، چای انتخاب بهتری خواهد بود. همچنین چای سبز با کافئین کمتر و آنتیاکسیدانهای بالا، گزینه سالمتری برای مصرف روزانه محسوب میشود.
در زیر به مقایسه میزان کافئین در نوشیدنی های مختلف و مقایسه آن با چای می پردازیم .
میزان کافئین در نوشیدنیهای مختلف
کافئین در قهوه
میزان کافئین موجود در قهوه به طور مستقیم به دو عامل اصلی وابسته است: درجه آسیاب دانهها و روش دمآوری. به طور معمول، یک فنجان ۸ اونسی (۲۴۰ میلیلیتر) قهوه بین ۹۵ تا ۲۰۰ میلیگرم کافئین دارد. مصرف زیاد قهوه به عنوان یک ماده محرک میتواند عوارض جانبی متعددی از جمله اختلالات گوارشی، اضطراب، سردرد و بیخوابی را به همراه داشته باشد.
کافئین در نوشیدنیهای انرژیزا نوشیدنیهای انرژیزا که بیشتر مورد توجه جوانان قرار دارند، حاوی کافئین و دیگر محرکهای مصنوعی هستند. میزان کافئین در این محصولات بسته به اندازه بطری و کارخانه تولیدکننده متفاوت است و از ۶ تا ۲۴۲ میلیگرم متغیر است. این نوشیدنیها علاوه بر اینکه در اغلب موارد فاقد ارزش تغذیهای مفید برای بدن هستند، میتوانند عوارض جانبی نامطلوبی از جمله افزایش ضربان قلب، اضطراب، بیخوابی، فشار خون بالا و اختلالات گوارشی را به همراه داشته باشند. مصرف همزمان نوشیدنیهای انرژیزا با الکل نیز خطرات جدیتری برای سلامت به دنبال دارد. کافئین در نوشابههای گازدار (سودا) نوشابههای گازدار نیز حاوی کافئین هستند. این نوشیدنیها علاوه بر کافئین، از ترکیب مقادیر بالای شربت قندی ذرت با فروکتوز بالا، شیرینکنندههای مصنوعی و اسید فسفریک تهیه میشوند. یک قوطی ۱۲ اونسی (۳۵۵ میلیلیتر) از نوشابههای معمولی معمولاً بین ۱۶ تا ۵۵ میلیگرم کافئین دارد. این نوشیدنیها نیز مانند نوشیدنیهای انرژیزا در اغلب موارد فاقد ارزش تغذیهای مفید برای بدن هستند. مصرف مداوم آنها میتواند عواقب نگرانکنندهای از جمله افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، چاقی، پوسیدگی دندان و اختلالات متابولیک را به همراه داشته باشد. کافئین در چای میزان کافئین در انواع مختلف چای متفاوت است و به عواملی چون نوع برگ چای، منطقه کشت، زمان برداشت و روش دمآوری بستگی دارد. به طور کلی:
برخلاف قهوه، کافئین موجود در چای به دلیل پیوند با تاننها و وجود ال-تیانین، به صورت تدریجیتر جذب میشود و انرژی پایدارتری بدون افت ناگهانی فراهم میکند. همچنین ال-تیانین اثر آرامبخشی دارد که میتواند تأثیرات تحریککننده کافئین را تعدیل کند.
چای و نوشیدنیهای بدون کافئین برای افرادی که ترجیح میدهند نوشیدنی بدون کافئین مصرف کنند، انواع گستردهای از دمنوشهای گیاهی در دسترس است. بر خلاف قهوه که حتی نوع بدون کافئین (دکاف) آن همچنان حدود ۱۲ میلیگرم کافئین در هر فنجان دارد، دمنوشهای گیاهی مانند بابونه، نعناع، گل گاوزبان، اسطوخودوس و دارچین به طور طبیعی کاملاً فاقد کافئین هستند. این نوشیدنیها را میتوان بدون نگرانی از عوارض محرکها در هر زمانی از روز مصرف کرد. نوشیدنیهای با کافئین کم هیچ نوشیدنی به اندازه چای نمیتواند انرژی محرک روزانه را با میزان کافئین متعادل تأمین کند. برای افرادی که به دنبال انرژی کافی برای فعالیتهای روزانه هستند، بدون اینکه آسیبی به بدن وارد کنند، چای انتخابی ایدهآل است. چای سفید و چای سبز تقریباً یکچهارم قهوه کافئین دارند و بهترین گزینهها محسوب میشوند. چای سیاه نیز در انواع مختلف در بازار موجود است. بهطور کلی، کافئین موجود در چای حدود نصف کافئین قهوه است، هرچند این مقدار در انواع مختلف اندکی تفاوت دارد. علاوه بر نوع چای، عواملی مانند استفاده از چای کیسهای یا برگ چای، روش تهیه و مدت زمان دمکشیدن نیز میتوانند بر میزان کافئین نهایی تأثیر بگذارند.
کافئین زیاد
برخلاف تصور رایج، دریافت کافئین از طریق عصاره چای سبز میتواند تجربهای متفاوت و سازندهتر از سایر منابع باشد. دلیل این برتری، حضور همزمان کافئین طبیعی و اسید آمینهای به نام «ال-تیانین» (L-Theanine) در این نوشیدنی است. در نوشیدنیهای دیگر (مانند نوشابهها یا قهوه غلیظ)، کافئین معمولاً باعث ایجاد “جهش انرژی” و سپس “سقوط ناگهانی” میشود که میتواند منجر به استرس و لرزش دست گردد. اما در چای سبز، ال-تیانین با تعدیل اثر کافئین، باعث میشود انرژی دریافتی به شکلی ملایم، پایدار و در عین حال آرامبخش وارد بدن شود. این ترکیب، بدون ایجاد اضطراب، تمرکز ذهنی را افزایش میدهد. همچنین، برخلاف سایر محرکها که هنگام قطع مصرف باعث ایجاد علائم شدید ترک (مانند سردرد یا خستگی مفرط) میشوند، چای سبز به دلیل ماهیت طبیعی و متعادل خود، وابستگی شدیدی ایجاد نمیکند و فرآیند کاهش مصرف آن بسیار سادهتر است.